Predsjednik Opštine Pljevlja Dario Vraneš poručio je na svečanoj akademiji povodom Dana ujedinjenja Crne Gore i Srbije, te 107. godišnjice Velike podgoričke skupštine, da su Pljevlja danas najslobodniji grad u Crnoj Gori, mjesto gdje svi narodi mogu slobodno obilježavati datume iz svoje istorije.
„Večeras pljevaljski Srbi obilježavaju jedan od najvažnijih datuma naše slavne prošlosti“, istakao je Vraneš, prenose Vijesti.
Svečanost su organizovali Srpski nacionalni savjet Crne Gore, Srpski kulturni centar „Patrijarh Varnava“ i nevladina organizacija „Bisernica“.
Vraneš se osvrnuo na istorijske događaje koji su prethodili odluci o ujedinjenju Crne Gore i Srbije 1918. godine, napominjući da je „velika narodna skupština izvadila glogov kolac iz srca srpstva“, koji je, prema njegovim riječima, Austro-Ugarska politika zabola 1878. godine uz saglasnost velikih sila na Berlinskom kongresu.
Predsjednik Opštine podsjetio je da je Podgorička skupština bila legitimna, što potvrđuju brojni telegrami i čestitke međunarodnih zvaničnika, uključujući i tadašnjeg predsjednika SAD. Takođe je naglasio da je nakon oslobođenja 1912. godine ovaj kraj najprije pripao Kraljevini Srbiji, a tek krajem 1913. uključen u Crnu Goru, „bez većinske podrške stanovništva obje vjeroispovijesti“.
Vraneš je predstavio brojna dokumenta, pisma i diplomatske protestne note iz tog perioda kao dokaz da su Pljevljaci, bez obzira na nacionalnost i vjeru, u velikoj većini težili pripajanju Srbiji.
„Ni prije ni kasnije nije postojala ideja koja je u tolikoj mjeri ujedinila ljude u Pljevljima kao ideja ujedinjenja sa Srbijom“, rekao je on.
On je pojasnio da je nakon 1913. godine, na prvim parlamentarnim izborima za Crnogorsku skupštinu, stanovnicima Pljevalja, Bjelopolja i Berana zabranjeno pravo glasa. Vraneš je istakao ulogu pljevaljske brigade u odbrani ognjišta i saradnji sa srbijanskom vojskom tokom povlačenja preko Albanije 1915. godine, kao i naredbu o kapitulaciji koju je donijela vlada Kraljevine Crne Gore početkom 1916. godine.
„Svijest o etničkoj pripadnosti srpskom narodnom biću bila je odrednica na kojoj je počivala nepodijeljena narodna želja da se ovaj kraj napokon ujedini sa bratskom Srbijom“, naglasio je Vraneš.
Predsjednik Opštine zaključio je da imena i djela časnih ljudi ne smiju biti zaboravljena, te da večerašnja svečanost predstavlja spomen njihovom djelu.
On je podsjetio da se Dan ujedinjenja u poslednjih 30 godina obilježava kao odgovor na politiku koja je težila razdvajanju Srbije i Crne Gore.
„Na nama je da branimo istinu i tako dovršimo duhovno ujedinjenje srpskog naroda, ma gdje živio. Kada dovršimo takve moćne i neporušive mostove, sve granice će se pobrisati same od sebe“, rekao je Vraneš.
Govor je završio riječima: „Neka bude Amin. Bože daj. Dogodine u Prizrenu“.
Iako je najavljen, akademik Matija Bećković iz SANU nije prisustvovao svečanosti, a njegovo pismo pročitao je voditelj programa Dragan Alorić. O Podgoričkoj skupštini govorio je prof. dr Savo Marković, a skup je blagoslovio vladika Mileševske eparhije Atanasije. Svečanost je otvorena izvođenjem himni „Onamo, namo“ i „Bože pravde“, uz bogat kulturno-umjetnički program.
Izvor: Vijesti
