Gorivo u Crnoj Gori od naredne nedjelje moglo bi ponovo da poskupi ukoliko umanjenje akciza ostane na sadašnjem nivou od deset odsto, a trenutni trendovi na međunarodnom tržištu nafte i kretanje kursa dolara i eura budu zadržani.
Prema nezvaničnim procjenama koje su potvrđene Danu iz Udruženja naftnih kompanija Crne Gore, eurodizel bi od 25. avgusta mogao poskupjeti oko četiri centa po litru, odnosno sa sadašnjih 1,88 na 1,92 eura. Benzin bi, zavisno od vrste, mogao biti skuplji između tri i četiri centa, pa bi se cijene kretale od 1,80 do 1,84 eura po litru.
Do novih procjena dolazi nakon snažnog rasta cijena nafte na svjetskim berzama. Cijena barela na londonskom tržištu dostigla je oko 94,42 dolara, dok je barel na američkom tržištu koštao 87,67 dolara.
Rast cijena posljedica je novih geopolitičkih tenzija i strahovanja trgovaca da bi zastoj u pregovorima o okončanju sukoba na Bliskom istoku mogao ugroziti isporuke nafte iz Persijskog zaliva.
Na tržište dodatno utiču odnosi između Irana i Ujedinjenih Arapskih Emirata, nakon odluke UAE da do daljnjeg obustavi finansijske i ekonomske transakcije sa Iranom. Analitičari procjenjuju da će cijene nafte ostati visoke, ali da bez nove eskalacije ne bi trebalo očekivati njihov dramatičan rast.
Američki predsjednik Donald Tramp kazao je da trenutno nema pregovora sa Iranom i da je Ormuski moreuz otvoren, dok vlasti u Teheranu tvrde suprotno.
Cijene goriva u Crnoj Gori značajno su porasle nakon početka sukoba na Bliskom istoku, zbog čega je Vlada 20. marta odobrila maksimalno smanjenje akciza na gorivo za 50 odsto. Akciza na eurodizel tada je smanjena za 50 odsto, dok je za benzin umanjena za 25 odsto.
Istovremeno, obračunski period za formiranje cijena goriva skraćen je sa 14 na sedam dana, kako bi se cijene brže prilagođavale promjenama na međunarodnom tržištu.
Mjere su od tada više puta produžavane i mijenjane u skladu sa kretanjem cijena nafte. Od marta su se cijene goriva u Crnoj Gori mijenjale čak 14 puta.
Evropski savez je u međuvremenu pozvao Vladu da trajno smanji akcize, umjesto da se oslanja na privremena umanjenja.
“Akcize na gorivo u Crnoj Gori znatno su veće od minimalno dozvoljenog nivoa u EU, gdje taj nivo za bezolovni benzin iznosi 35,9 centi po litru, a za dizel 33 centa po litru. Kod nas je taj iznos veći skoro 20 centi za bezolovni benzin, a 11 centi za dizel”, naveli su iz Evropskog saveza.
Ukazali su i na činjenicu da se PDV obračunava na osnovicu u koju ulaze akcize, zbog čega građani, kako tvrde, praktično plaćaju porez i na iznos akcize.
“Građani po litru dizela državi plaćaju akcizu od 44 centa i PDV na to, što je ukupno preko 53 centa. Kod bezolovnog benzina, akciza iznosi 54,9 centi i građani na to plaćaju još i PDV od 11,5 centi, što je ukupno 66 centi”, saopštili su.
Prema njihovim podacima, država trenutno od akciza i PDV-a prihoduje više od 70 centi na svaki litar dizela, dok kod benzina taj prihod prelazi 85 centi.
Izvor: Dan
Foto: Envato_ilustracija