Prolazak kroz crveno svjetlo, nedozvoljeno preticanje, vožnja suprotnom trakom i slični teški saobraćajni prekršaji mogu vozače u Crnoj Gori koštati i do 1.000 eura, što je maksimalna novčana kazna propisana Zakonom o bezbjednosti saobraćaja na putevima.
Istom novčanom kaznom ili čak kaznom zatvora može biti sankcionisan i vozač koji upravlja vozilom dok je isključen iz saobraćaja, kao i onaj koji vozi pod dejstvom alkohola u koncentraciji od jednog do dva grama po kilogramu. O izricanju najstrožih kazni ne odlučuje policija, već sudije za prekršaje, pa Uprava policije ne raspolaže preciznim podacima o broju izrečenih maksimalnih sankcija.
Zakon predviđa i oštre kazne za pravna lica – firme mogu biti novčano kažnjene i do 6.000 eura. Za najteže prekršaje propisane su isključivo zatvorske kazne. Zatvor od 15 do 60 dana prijeti vozačima koji u naselju prekorače brzinu za 70 km/h ili više, odnosno za 90 km/h van naselja. Zatvorska kazna predviđena je i za vožnju pod dejstvom droga, kao i za nepostupanje po znaku ili naredbi policijskog službenika.
U aprilu ove godine na javnoj raspravi našao se Nacrt izmjena i dopuna Zakona o bezbjednosti saobraćaja, kojim se predlažu još strožije kazne, posebno za prekršaje koji najčešće dovode do saobraćajnih nezgoda, kao i nova pravila za mlade vozače.
Doktor nauka bezbjednosti Ivan Pekić za „Dan“ ističe da problem ne leži samo u zakonskim rješenjima, već u njihovoj primjeni.
„Kada sankcija nije brza, sigurna i proporcionalna, ona gubi preventivnu funkciju i svodi se na formalnu mjeru bez dugoročnog uticaja na ponašanje učesnika u saobraćaju“, naglasio je Pekić.
On pojašnjava da visina kazne sama po sebi nema snažan odvraćajući efekat ukoliko vozači nemaju osjećaj da će biti otkriveni.
„Vozači češće procjenjuju vjerovatnoću kontrole nego težinu kazne. Kazne imaju efekat samo ako su praćene intenzivnim nadzorom, jasnom porukom nulte tolerancije i praćenjem recidiva“, smatra Pekić.
Govoreći o mladim vozačima, Pekić upozorava da oni često precjenjuju sopstvene sposobnosti i potcjenjuju rizike.
„Ograničenja za mlade vozače imaju smisla samo ako se posmatraju kao privremena zaštitna mjera, a ne kao represija“, istakao je on, dodajući da su edukacija i mentorstvo ključni za promjenu ponašanja.
Posebno zabrinjava visok broj vozača koji upravljaju vozilima pod dejstvom psihoaktivnih supstanci.
„Vožnja pod dejstvom PAS-a direktno narušava pažnju, percepciju i donošenje odluka. Takvo ponašanje ne smije imati društvenu toleranciju niti relativizaciju“, poručio je Pekić.
On zaključuje da bez dosljedne primjene zakona i jačanja bezbjednosne kulture, ni najstroži propisi neće dati rezultate.
„Bezbjednost saobraćaja je prije svega pitanje sistema, a tek onda pojedinačne odgovornosti“, zaključio je Pekić.
Izvor: Dan
