Trejler dokumentarnog serijala Radio-televizije Srbije „Njegoš svevremenik“, posvećen crnogorskom vladaru i pjesniku Petru II Petroviću Njegošu, izazvao je oštre reakcije na društvenim mrežama zbog načina na koji se interpretira Njegošev identitet, piše Pobjeda.
U trejleru se Njegoš, između ostalog, opisuje kao „klasični pesnik srpske kulture“, dok narator i glumac Andrija Milošević navodi da je riječ o „vladici i vladaru u čijem djelu srastaju različite tradicije srpskog sa najboljim tradicijama evropskog mišljenja i pjevanja“.
Na sajtu RTS-a kao autor i scenarista potpisan je Mikonja Knežević, producenti su Andrija Milošević i Milesa Stefanović Banović, dok režiju potpisuje Danilo Bećković. Serijal „Njegoš svevremenik“ počeo je sa emitovanjem 15. januara na Drugom programu RTS-a, a planirano je ukupno 11 epizoda.
Prema dostupnom sižeu, prva epizoda bavi se Njegoševim djetinjstvom, obrazovanjem i dolaskom na prijesto, uz prikaz tadašnjih prilika u Crnoj Gori, ruskog uticaja i vladavine Petra I. Poseban fokus stavljen je na njegovo duhovno formiranje i odnos sa Simom Milutinovićem Sarajlijom, a epizoda se završava testamentom Svetog Petra kojim je Njegoš određen za nasljednika.
Crnogorska književnica Dragana Tripković ocijenila je za Pobjedu da „Njegoš nije figura koja se može preseliti iz jedne kulture u drugu političkom montažom“, ističući da narativ iz trejlera predstavlja kulturnu konstrukciju sa jasnim političkim implikacijama.
„Svjedočimo dugotrajnoj aproprijaciji crnogorskih istorijskih i kulturnih vrijednosti, koja je odavno prešla iz marginalnih interpretacija u institucionalni prostor. Njegoš nije samo književnik, već temelj crnogorske istorijske, kulturne i duhovne svijesti“, kazala je Tripković.
Ona je dodala da tumačenje Njegoša izvan crnogorskog istorijskog konteksta, bez jasne naučne metodologije, predstavlja revizionizam, a ne dokumentarni pristup, upozorivši da se interpretacija u serijalu nudi kao neutralna činjenica.
Narativ koji Njegoša predstavlja isključivo kao srpskog pjesnika, kako se navodi, zanemaruje njegovu ulogu crnogorskog suverena i državnika, koji je kroz institucionalne reforme, međunarodnu diplomatiju i borbu za priznanje gradio crnogorski državni subjektivitet.
Ukoliko se serijal zadrži na konceptu predstavljenom u trejleru, postoji rizik da umjesto dokumentarnog prikaza istorije postane sredstvo političke instrumentalizacije, navodi Pobjeda.
Redakcija Pobjede pokušala je da dobije komentar od producenta i glumca Andrije Miloševića, ali se on nije javljao na pozive.
Izvor: Pobjeda
