Bivši lider Lige socijaldemokrata Vojvodine i nekadašnji predsjednik Skupštine Vojvodine Nenad Čanak ocijenio je da odnos zvaničnog Beograda i Srpske pravoslavne crkve prema Crnoj Gori treba posmatrati u širem političkom i geopolitičkom kontekstu.
Čanak je kazao da Beograd i Kremlj, prema njegovom mišljenju, imaju interes da uspore ili zaustave evropski put Crne Gore. Kao jedan od mogućih rizika naveo je unutrašnje podjele i podsticanje međunacionalnih sukoba.
Govoreći o politici Aleksandra Vučića, Čanak je ocijenio da aktuelna dešavanja u Srbiji predstavljaju nastavak dugoročnije politike političke dominacije Beograda nad prostorom regiona.
„U pitanju je stalna potreba političkog Beograda da dominira i da za to koristi sva sredstva, uključujući, naravno, srpski nacionalizam i sve njegove alate, od kojih je SPC jedan od najjačih. Iza svega toga stoji služba bezbjednosti čiji je cilj da njen položaj pune dominacije zadrži“, kazao je Čanak u razgovoru za Portal ETV.
Čanak se osvrnuo i na crkveno pitanje u Crnoj Gori, navodeći da je nakon obnove nezavisnosti, prema njegovom tumačenju pravoslavnih kanona, postojala mogućnost formiranja posebne pravoslavne crkvene organizacije.
„Uz svo moje duboko neslaganje sa politikom Amfilohija, on se ipak držao kanona pravoslavlja toliko da Crna Gora, postankom nezavisne države, po pravoslavnim kanonima ima pravo i obavezu da formira svoju pravoslavnu crkvu. Kompromisno rješenje je bilo da to bude Pravoslavna crkva u Crnoj Gori“, rekao je Čanak.
On tvrdi da su pokušaji stvaranja infrastrukture takve crkve bili onemogućeni iz Beograda, dok je Crnogorska pravoslavna crkva, kako je kazao, potiskivana na marginu.
„Sve što je učinjeno na tom polju, stvaranjem organa koji su trebali da stvore infrastrukturu te Crkve, sve je to onemogućeno od strane Beograda. CPC se sračunato gura na marginu i prikazuje kao NVO ili grupa građana, a to je čista laž jer je ona verifikovana kao vjerska organizacija“, kazao je Čanak.
Govoreći o uticaju SPC, Čanak je napravio razliku između etničkog i političkog srpstva, ocjenjujući da crkva ima značajnu ulogu u širenju političkih ideja.
„SPC je jedan od najubojitijih alata širenja političkog srpstva. Političko srpstvo nema veze sa etničkim srpstvom“, rekao je Čanak.
On je iznio i tvrdnju da postoji nastojanje da se što veći broj građana Crne Gore poveže sa biračkim spiskovima u Srbiji, što je, prema njegovom mišljenju, povezano sa političkim interesima vlasti u Beogradu.
„Pojačana je kampanja da što više ljudi u Crnoj Gori ima lične karte u Srbiji. Od svuda će se dovlačiti glasovi da aktuelna vlast ostane na vlasti, nedodirljiva u svojim zloupotrebama i lopovlucima“, tvrdi Čanak.
Prema njegovoj ocjeni, geopolitički značaj Crne Gore mnogo je veći od njene teritorije i broja stanovnika, a posebno je važan zbog položaja na Jadranu.
„Crna Gora je izuzetno značajna ne samo za Srbiju već i za Kremlj, jer je ona posljednji dio sjeverne obale Sredozemlja gdje ima još šanse da Rusija ima neki uticaj“, kazao je.
Čanak smatra da Crna Gora treba da se suprotstavi velikosrpskom hegemonizmu i ruskom uticaju, za koji tvrdi da ima za cilj sprečavanje njenog članstva u Evropskoj uniji.
„Crna Gora se mora boriti sa velikosrpskim hegemonizmom, koji zajedno sa Rusijom će se boriti da spriječi da uđe u EU. Kada je pokušan državni udar, to je bilo da Crna Gora ne uđe u NATO“, rekao je Čanak.
On je posebno istakao geopolitičku važnost Crne Gore.
„Značaj Crne Gore prevazilazi broj stanovnika i veličinu, jer je njen geopolitički položaj“, istakao je Čanak.
Na pitanje na šta bi, prema njegovoj procjeni, Aleksandar Vučić i Rusija mogli biti spremni kako bi usporili evropski put Crne Gore, Čanak je odgovorio pozivajući se na izreku nekadašnjeg novinara Aleksandra Tijanića.
„Aleksandar Tijanić imao je izreku, koju je koristio i javno, da je ljudska mašta ograničena ljudskom pokvarenošću. Ne mogu da domišljam na šta su sve Vučić i Rusija spremni da zaustave Crnu Goru ka EU.
Spremni su na sve“, poručio je Čanak.
Izvor: ETV