Duga putovanja automobilom za mnoge predstavljaju napor i stres, dok ih drugi doživljavaju kao priliku da pojačaju muziku i zapjevaju iz sveg glasa. Bez obzira na to da li pogađaju tonove, postavlja se pitanje – da li ovakva „karaoke vožnja“ zaista pomaže vozaču ili ga dodatno ometa i ugrožava bezbjednost? I da li muzika uopšte ima opuštajući efekat tokom vožnje?
Odgovore pokušava da ponudi nauka. Istraživač rizika i otpornosti Milad Haghani sa Univerziteta u Melburnu analizirao je i sumirao rezultate brojnih studija koje se bave uticajem muzike na ponašanje vozača. Zaključci, međutim, nijesu jednoznačni.
Prema njegovim navodima, muzika može pomoći umornim vozačima da ostanu budni na monotonim dionicama puta, „iako predstavlja dodatno kognitivno opterećenje i konkuriše primarnom zadatku vožnje“. Taj efekat, ipak, traje kratko – najčešće između 15 i 20 minuta.
Istraživanja pokazuju i da vozači koji slušaju muziku tokom vožnje češće učestvuju u saobraćajnim nezgodama. Takođe, imaju više poteškoća u kontroli brzine i održavanju bezbjednog rastojanja u odnosu na vozilo ispred sebe.
Zanimljivo je da muzika koju vozači sami biraju ima manji ometajući efekat u odnosu na onu koju biraju saputnici. Razlog je u tome što vozači često svjesno koriste muziku kako bi regulisali raspoloženje i nivo uzbuđenja, što može imati stabilizujući efekat na stil vožnje.
I jačina zvuka ima određeni uticaj, mada manji nego što se obično pretpostavlja. Tiša muzika je povezana sa sporijom vožnjom, dok srednja i visoka jačina mogu blago povećati brzinu.
„Ovi efekti su mali, ali relativno dosljedni u svom smjeru“, navodi Haghani.
Pojedine studije ukazuju i na to da veoma energične i agresivne pjesme mogu kod nekih vozača izazvati rizičnije ponašanje i povećati sklonost greškama. Brze pjesme se često povezuju sa većom brzinom, ali taj uticaj nije dosljedno potvrđen – izuzetak su vozači početnici, kod kojih je efekat izraženiji.
Većina istraživanja sprovedena je u simulatorima vožnje, gdje su učesnici prolazili kroz realistične saobraćajne scenarije, dok je muzika bila jedina promjenljiva. Na taj način istraživači su mogli precizno da mjere brzinu, vrijeme reakcije, održavanje saobraćajne trake, kočenje, bezbjednu udaljenost i simulirane sudare, kao i fiziološke reakcije vozača.
S obzirom na to da su svi ostali faktori bili konstantni, uočene razlike u ponašanju mogle su se direktno povezati sa uticajem muzike tokom vožnje.
Izvor: Nezavisne
Foto: iStock
